Cạnh tranh chạy đua và quan sát cùng tồn tại, các doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống khai thác lĩnh vực "dược thực đồng nguồn" trị giá hàng nghìn tỷ | Trực tiếp hội chợ đường và rượu

Tác giả: Cailian Press ngày 28/3 (phóng viên: Wu Weiling, Shen Jiaojiao) Khi “ăn uống nhẹ nhàng để giữ gìn sức khỏe” trở thành nhu cầu hằng ngày của người tiêu dùng trẻ, các sản phẩm “dược thực đồng nguyên” đang nhanh chóng thoát khỏi hình ảnh “thực phẩm bổ”. Trong thời gian diễn ra Hội chợ rượu và thực phẩm Trung Quốc toàn quốc năm nay, một loạt dược liệu cổ truyền như đương quy, phục linh… đang tăng tốc kết hợp với các dạng sản phẩm mới như đồ uống có nước, đồ ăn vặt, cà phê. Đằng sau sự thay đổi này là một thị trường khổng lồ: quy mô đã vượt 3700 tỷ nhân dân tệ, giá trị ước tính toàn chuỗi ngành đạt hơn 2 vạn tỷ nhân dân tệ. Đồng thời, hương vị, giá cả và ngưỡng yêu cầu về nghiên cứu phát triển đang trở thành thách thức mà cả người chơi mới lẫn người chơi kỳ cựu cùng phải đối mặt.

Từ trà dưỡng sinh đến cà phê, đồ ăn vặt: các “ông lớn” thực phẩm tranh nhau chiếm làn sóng mới

“(Nước dưỡng sinh) có thể coi là như nhiều năm trước, Trà cây chè phương Đông. Ban đầu người tiêu dùng thấy mùi vị không tốt, nhưng khi nhận thức về sức khỏe được nâng cao, thì thị trường đã được mở ra.” Người phụ trách liên quan của công ty thực phẩm Panpan cho biết với phóng viên Cailian Press.

Xét theo quy mô thị trường, theo số liệu được công bố tại Hội nghị ngành thực phẩm đặc thù Trung Quốc 2025, quy mô thị trường “dược thực đồng nguyên” của nước ta đã vượt 3700 tỷ nhân dân tệ, giá trị toàn chuỗi ngành vượt 2 vạn tỷ nhân dân tệ.

Người của Panpan đã nói với phóng viên Cailian Press rằng, nhìn từ bức tranh lớn của thị trường đồ uống, mặc dù quy mô đồ uống trà không đường hiện nay không bằng đồ uống trà có đường, nhưng lại thuộc nhóm ngành tăng trưởng (đang lên). Trong khi đó, thị phần của đồ uống trà có đường đang sụt giảm. Dưới xu hướng thị trường này, công ty thông qua loạt nước dưỡng sinh như nước bảy trắng (七白水), trà hoa nhài năm hoa (茉莉五花茶)…, thâm nhập vào làn sóng “dược thực đồng nguyên”, chủ yếu nhắm tới các thành phố hạng nhất và ven biển như Thượng Hải, Thâm Quyến, và hiện đang trong giai đoạn nuôi dưỡng thị trường.

Doanh nghiệp truyền thống cũng đang tăng tốc chuyển đổi. Ngoài mảng hạnh nhân lộ (杏仁露), Chengde Lul (000848.SZ) đã cho ra mắt dòng sản phẩm “Lul plant base” (露露植本). Người phụ trách liên quan cho biết với phóng viên Cailian Press rằng, doanh thu năm ngoái đã đạt vài trăm triệu nhân dân tệ.

“Bản thân sản phẩm không nói tới công dụng, nhưng nguyên liệu như kỷ tử, lá bưởi… đều rất tốt cho sức khỏe, hơn nữa bảng thành phần thì cực kỳ sạch.” Khi đề cập đến chức năng và lợi thế của sản phẩm, người trong công ty nói với phóng viên Cailian Press.

Thậm chí, ngay cả ở lĩnh vực cà phê đang cạnh tranh rất quyết liệt, cũng đã tìm được lối rẽ “tính năng hóa”. Thương hiệu cà phê “Bốn con mèo” ở Vân Nam nhắm tới nhu cầu giảm cân: thêm các thành phần như L-carnitine, men vi sinh vào cà phê đen truyền thống, tạo ra “cà phê đen phát huy công dụng”. “Mới qua Tết là đã bùng đơn!” Nhân viên công ty chia sẻ cảm khái với phóng viên Cailian Press.

Đối đầu giữa “ngon miệng” và “tốt cho sức khỏe”: một số doanh nghiệp đầu ngành thận trọng quan sát

Dù triển vọng rộng mở, thực tế vẫn đầy thách thức. Thách thức hàng đầu đến từ chính bản thân sản phẩm. “Dược thực đồng nguyên không chỉ là việc thêm thành phần. Người tiêu dùng đặc biệt coi trọng ‘không thêm gì’ và bảng thành phần sạch. Thành phần mà tốt thì cần năng lực nghiên cứu phát triển mạnh mẽ hỗ trợ, nếu không thì không làm ra được.” Người của Panpan nói thẳng với phóng viên Cailian Press.

Hương vị lại là trở ngại quan trọng khác. Một nhà phân phối kênh tại hiện trường hội chợ rượu và thực phẩm cho biết với phóng viên Cailian Press: “(Nước dưỡng sinh) ít nhiều vẫn có vị của thuốc bắc.” Mặc dù trước đó đã có một số thương hiệu nước dưỡng sinh chủ động trao đổi, nhưng trong thời gian diễn ra hội chợ, ông ta không đặc biệt chú ý.

Mâu thuẫn trong mảng đồ ăn vặt còn rõ ràng hơn. Công ty thực phẩm Gan Yuan (002991.SZ) cuối năm ngoái đã cho ra mắt dòng đồ ăn vặt có các thành phần như đương quy, phục linh… Giá bán rõ ràng cao hơn so với các sản phẩm hương vị thông thường. Một số người tiêu dùng so sánh trực tiếp: “Thứ nhất, giá hơi đắt; thứ hai, giữa vị thịt bò Angus và vị đương quy phục linh, thì tôi nghiêng về vị thịt bò Angus. Đồ ăn vặt trước hết phải ngon.”

Một người phụ trách liên quan của công ty niêm yết đồ uống cho biết với phóng viên Cailian Press rằng công ty đang giữ thái độ thận trọng với làn sóng “dược thực đồng nguyên”. Dù đã có năng lực/giấy phép sản xuất, nhưng hiện vẫn chưa tham gia. “Một mặt, hương vị sản phẩm bị ảnh hưởng lớn bởi nhiệt độ thời tiết, độ ổn định không đủ; mặt khác, tình trạng đồng chất hóa của sản phẩm đã khá rõ rệt.”

Hiện tượng đồng chất hóa đặc biệt nổi bật trong mảng đồ uống. Phóng viên Cailian Press quan sát trên thị trường: dù đa số đồ uống dưỡng sinh có giá trong khoảng 5-6 nhân dân tệ/chai, nhiều người đại diện của các thương hiệu cho biết với phóng viên Cailian Press rằng có các chương trình khuyến mãi về giá, và việc này ‘rất phổ biến’. Một người đại diện của một thương hiệu chuyên đồ uống tốt cho sức khỏe của trẻ em nói thẳng với phóng viên Cailian Press: “Hiện nay làm nhiều thương hiệu cùng loại ngày càng nhiều, không chỉ nhà tôi, nhà người khác cũng có. Mọi người đang cạnh tranh cọ xát nội bộ rất mạnh.”

Từ bổ dưỡng truyền thống sang tiêu dùng hằng ngày, thị trường “dược thực đồng nguyên” trị giá 3700 tỷ nhân dân tệ đang được trao thêm nhiều khả năng. Nhưng liệu làn sóng này—kết hợp nhu cầu về sức khỏe với khẩu vị tiêu dùng—cuối cùng có trở thành động lực tăng trưởng bền vững hay không, vẫn cần câu trả lời cuối cùng từ năng lực sản phẩm.

(Phóng viên Cailian Press: Wu Weiling, Shen Jiaojiao)