Tiến bộ Photon đẩy mạnh niêm yết trên Chợ sáng tạo: Hubble Investment và Quỹ Trung Viện hỗ trợ, lo ngại cạnh tranh khách hàng còn chờ giải quyết

Ngày 27 tháng 3, Công ty Cổ phần Công nghệ Quang tử Trường Giang (sau đây gọi là “Trường Giang”) sẽ tham gia kỳ thi lớn trên sàn IPO (phát hành ra công chúng lần đầu) của Khu công nghệ cao.

Trường Giang là một nhà sản xuất cáp quang đặc biệt, do giáo sư Li Jin Yan của Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc điều hành, với các cổ đông bao gồm Hubble Investment và quỹ Zhongyi thuộc Tập đoàn China Mobile. Hồ sơ phát hành (bản họp) (sau đây gọi là “Hồ sơ phát hành”) cho thấy, trong giai đoạn báo cáo từ năm 2023 đến năm 2025 (sau đây gọi là “giai đoạn báo cáo”), doanh thu và lợi nhuận ròng của Trường Giang tiếp tục tăng trưởng.

Tuy nhiên, phóng viên của “Tin tức Kinh tế Hàng ngày” (sau đây gọi là “phóng viên mỗi ngày”) đã nhận thấy, tình trạng “sản xuất - học tập - nghiên cứu” kéo dài giữa Trường Giang và Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc đã gây ra nghi vấn về khả năng nghiên cứu và phát triển độc lập của công ty. Đồng thời, nhiều khách hàng cốt lõi cũng có khả năng tự sản xuất, khiến công ty đối mặt với rủi ro tiềm ẩn “khách hàng trở thành đối thủ”. Bên cạnh đó, giá của các sản phẩm cốt lõi liên tục giảm và tỷ suất lợi nhuận gộp bị áp lực, khả năng sinh lợi của Trường Giang đang bị thử thách.

Ranh giới sản xuất - học tập - nghiên cứu: Giáo sư cầm lái, quyền sở hữu thành quả công việc của vị trí trong trường đại học được làm rõ như thế nào?

Trường Giang được thành lập vào năm 2012, người kiểm soát thực tế và chủ tịch Li Jin Yan tốt nghiệp từ Viện Nghiên cứu Quang học và Cơ khí chính xác Thượng Hải của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, từng làm việc tại Công ty Viễn thông Phong Hỏa và Công ty Phong Hỏa Đằng Sản. Kể từ tháng 11 năm 2008, ông đã đảm nhiệm vị trí giáo sư và hướng dẫn sinh viên tiến sĩ tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia về Quang điện của Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc.

Hiện tại, Li Jin Yan gián tiếp nắm giữ 17.93% cổ phần của Trường Giang thông qua Longhe Xinh và Zhiyuan số 1 và số 2, đồng thời kiểm soát 35.84% quyền biểu quyết của công ty. Để củng cố quyền kiểm soát, Li Jin Yan còn ký kết thỏa thuận hành động nhất trí với giám đốc và tổng giám đốc Liu Chang Bo, tổng cộng kiểm soát 43.12% quyền biểu quyết của Trường Giang.

Là một chuyên gia dày dạn trong lĩnh vực cáp quang đặc biệt, danh tiếng học thuật của Li Jin Yan đã cung cấp sự bảo chứng quan trọng cho sự phát triển ban đầu của công ty, nhưng ranh giới không rõ ràng giữa ông và Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc cũng đã gây ra sự nghi ngờ từ công chúng. Hồ sơ phát hành cho thấy, Li Jin Yan và giám đốc, phó tổng giám đốc kiêm trưởng bộ phận tài chính Li Hai Qing đã từng đảm nhiệm công việc kép tại trường đại học và doanh nghiệp trong thời gian dài, cả hai còn ủy quyền cho Wang Shan Zhen và Liu Chang Bo nắm giữ cổ phần của công ty. Ngoài ra, nhân viên của Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, Xing Ying Bin và Peng Jing Gang cũng từng làm cố vấn cho Trường Giang.

Cho đến tháng 7 năm 2025, Li Jin Yan mới hoàn tất thủ tục nghỉ việc để khởi nghiệp. Cùng tháng, Li Hai Qing đã rời khỏi Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc. Xing Ying Bin và Peng Jing Gang sẽ không còn làm việc bán thời gian tại Trường Giang kể từ tháng 6 năm 2024.

Ranh giới sở hữu thành quả nghiên cứu cũng nhạy cảm không kém. Tính đến cuối năm 2025, Trường Giang nắm giữ 37 bằng sáng chế, trong đó 12 bằng được chuyển nhượng từ Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc.

Về vấn đề này, cơ quan quản lý đã gửi thư hỏi, yêu cầu Trường Giang làm rõ tình hình công ty từ khi thành lập đã sử dụng thành quả khoa học kỹ thuật do vị trí tại Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc tạo ra và mối quan hệ với các bằng sáng chế được chuyển nhượng, đồng thời phân tích các biện pháp hiệu quả để tránh tranh chấp công nghệ dựa trên tình hình nắm giữ cổ phần của cán bộ Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc tại công ty.

Vào ngày 25 tháng 3, Trường Giang đã phản hồi phóng viên mỗi ngày rằng, công ty rất nghiêm túc trong việc xây dựng khả năng nghiên cứu và phát triển độc lập. Một mặt, việc chuyển nhượng bằng sáng chế liên quan đã tuân thủ các quy trình pháp lý cần thiết, hợp pháp và không có tranh chấp về quyền sở hữu. Mặt khác, từ năm 2023 đến năm 2025, công ty đã đầu tư tổng cộng hơn 84 triệu nhân dân tệ vào nghiên cứu và phát triển, tỷ lệ này duy trì ổn định khoảng 14% doanh thu, hình thành hệ thống công nghệ cốt lõi có thể kiểm soát được.

Về vấn đề vị trí trong trường đại học, Trường Giang cho biết, việc tuyển dụng nhân sự liên quan hoàn toàn tuân thủ các quy định pháp luật, quy định của trường đại học và “Điều lệ Công ty”. Công ty đã thiết lập một cấu trúc quản trị hoàn chỉnh, đảm bảo tính độc lập trong quyết định kinh doanh, không có tình trạng chuyển nhượng thành quả công việc từ vị trí trong trường đại học vi phạm.

Khách hàng và đối thủ: Khách hàng cốt lõi vừa có khả năng tự sản xuất, tính ổn định của đơn hàng sẽ duy trì như thế nào?

Sau hơn mười năm phát triển, Trường Giang đã tập hợp được một đội ngũ cổ đông hùng hậu. Quỹ Zhongyi và Hubble Investment lần lượt nắm giữ 5.26% và 3.80% cổ phần, đứng thứ sáu và thứ bảy trong danh sách cổ đông của công ty; Công ty niêm yết trên sàn Khu công nghệ cao Jieput đã nắm giữ 12.24%, trở thành cổ đông lớn thứ hai của công ty.

Hình ảnh nguồn: Hồ sơ phát hành của Trường Giang

Tuy nhiên, sự kết hợp giữa vai trò cổ đông và khách hàng của Trường Giang đã khiến tính công bằng của giao dịch liên quan trở thành tâm điểm chú ý. Jieput không chỉ là cổ đông lớn thứ hai của công ty mà còn là một trong năm khách hàng cốt lõi lớn nhất trong giai đoạn báo cáo, tỷ lệ doanh thu luôn ổn định trên 9%. Trong giai đoạn báo cáo, công ty đã xin miễn trừ công bố thông tin về so sánh đơn giá sản phẩm bán cho Jieput và bên thứ ba không liên quan. Tuy nhiên, công ty cũng thừa nhận, hầu hết sản phẩm mà công ty bán cho Jieput có đơn giá thấp hơn so với bên thứ ba không liên quan.

Về vấn đề này, Trường Giang đã phản hồi phóng viên mỗi ngày rằng, sự hợp tác giữa công ty và Jieput dựa trên bối cảnh thương mại thực tế và tính cần thiết. Jieput có nhu cầu nội địa hóa cáp quang đặc biệt nguyên liệu chính, trong khi công ty là một trong số ít nhà sản xuất có khả năng cung cấp cáp quang đặc biệt hiệu suất cao và đa dạng tại Trung Quốc, sự hợp tác giữa hai bên là kết quả của sự lựa chọn từ thị trường.

Về vấn đề định giá, Trường Giang cho biết, giá giao dịch giữa công ty và Jieput tuân thủ nguyên tắc thị trường, nhất quán với cơ chế định giá của các khách hàng không liên quan khác, đều được xác định qua thương lượng dựa trên quy mô đặt hàng, loại sản phẩm, lịch sử hợp tác và các yếu tố khác, không có tình trạng nghiêng về lợi ích. Công ty đã thực hiện quy trình xem xét theo quy định để đảm bảo giao dịch liên quan tuân thủ.

Nỗi lo lớn hơn nằm ở chỗ, các khách hàng lớn của Trường Giang có thể trở thành đối thủ cạnh tranh bất kỳ lúc nào. Công ty Chuangxin Laser và Công ty Rui Ke Laser đều là khách hàng cốt lõi của Trường Giang, lần lượt đứng đầu và thứ hai trong danh sách khách hàng lớn nhất của công ty vào năm 2023 và 2025. Năm 2025, doanh thu từ hai khách hàng này chiếm tỷ lệ 33.58% tổng doanh thu của Trường Giang. Ngoài ra, Công ty Cáp quang Trường Giang cũng là khách hàng của Trường Giang.

Tuy nhiên, Chuangxin Laser, Rui Ke Laser và Công ty Cáp quang Trường Giang đều có khả năng tự sản xuất cáp quang pha tạp. Chuangxin Laser đã có trường hợp mua cáp quang đặc biệt từ Công ty Cáp quang Trường Giang, trong khi Công ty Cáp quang Trường Giang đã bắt đầu giảm quy mô mua hàng từ Trường Giang sau khi có khả năng tự cung cấp. Hơn nữa, nhiều doanh nghiệp khi mua hàng từ Trường Giang cũng đang mua từ Công ty Rui Ke Laser tại thành phố Vũ Hán hoặc từ Công ty Cáp quang Trường Giang.

Trường Giang đã giải thích rằng, công ty đã hình thành mối quan hệ hợp tác chiến lược lâu dài và ổn định với các khách hàng cốt lõi dựa trên các lợi thế về công nghệ nghiên cứu và phát triển, đội ngũ nhân tài, nguồn lực khách hàng và quy trình sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, trong Hồ sơ phát hành, công ty cũng thừa nhận, nếu trong tương lai Rui Ke Laser nâng cao tỷ lệ tự cung cấp, Chuangxin Laser mở rộng năng lực sản xuất để thay thế việc mua ngoài hoặc các nhà sản xuất laser hạ nguồn khác chuyển sang tự cung cấp, sẽ làm giảm không gian thị trường của các nhà sản xuất độc lập bên thứ ba bao gồm cả công ty.

Cuộc chiến vượt qua lợi nhuận: Giá sản phẩm liên tục giảm, cấu trúc đơn nhất làm thế nào để chống chọi với biến động chu kỳ?

Trong giai đoạn báo cáo, Trường Giang đã đạt được tăng trưởng nhanh chóng về hiệu suất, doanh thu từ khoảng 145 triệu nhân dân tệ vào năm 2023 đã tăng lên khoảng 247 triệu nhân dân tệ vào năm 2025; lợi nhuận ròng từ khoảng 54.66 triệu nhân dân tệ đã tăng lên khoảng 95.64 triệu nhân dân tệ.

Hình ảnh nguồn: Hồ sơ phát hành của Trường Giang

Phóng viên mỗi ngày đã nhận thấy rằng, trong khi có vẻ như hiệu suất tốt, Trường Giang lại gặp phải vấn đề nghiêm trọng về “cấu trúc sản phẩm đơn nhất” và “tập trung vào lĩnh vực ứng dụng” - doanh thu từ cáp quang pha tạp luôn chiếm hơn 85%; ứng dụng hạ nguồn tập trung vào lĩnh vực sản xuất tiên tiến và truyền thông quang học, tổng doanh thu từ hai lĩnh vực này chiếm hơn 80%. Mô hình kinh doanh “đặt tất cả trứng vào một giỏ” này khiến công ty nhạy cảm với sự biến động của chu kỳ trong một ngành cụ thể.

Hình ảnh nguồn: Hồ sơ phát hành của Trường Giang

Thậm chí nghiêm trọng hơn, giá của sản phẩm cốt lõi của Trường Giang đang trải qua sự sụt giảm. Cáp quang pha yttrium, sản phẩm chính, trong giai đoạn báo cáo đã đóng góp hơn 40% doanh thu. Giá bán trung bình của sản phẩm này vào năm 2025 đã giảm gần 20% so với năm 2023, xuống còn 19.93 nhân dân tệ/mét.

Ngoài ra, trong giai đoạn báo cáo, doanh thu từ cáp quang pha erbium của Trường Giang lần lượt đạt 17.19 triệu nhân dân tệ, 44.42 triệu nhân dân tệ và 34.74 triệu nhân dân tệ, chiếm tỷ lệ doanh thu lần lượt là 11.89%, 23.18% và 14.14%. Tuy nhiên, giá của cáp quang pha erbium biến động mạnh hơn, giá trung bình năm 2025 đã giảm 21.19% so với năm trước, xuống 29.53 nhân dân tệ/mét. Hồ sơ phát hành đã quy trách nhiệm cho sự giảm giá này vào “điều chỉnh giá bình thường dựa trên yêu cầu giảm chi phí từ chuỗi cung ứng của sản phẩm đã trưởng thành”.

Hình ảnh nguồn: Hồ sơ phát hành của Trường Giang

Đối với các nhà cung cấp nguyên liệu đầu vào, việc “tăng sản lượng” lẽ ra phải là tin tốt, nhưng kèm theo sự sụt giảm giá, điều này có nghĩa là công ty đang mất quyền định giá. Khi cạnh tranh trong ngành gia tăng, các nhà sản xuất laser hạ nguồn không ngừng giảm chi phí để giành thị phần, áp lực này chắc chắn sẽ truyền đến các nhà cung cấp cáp quang phía trên.

Khả năng sinh lợi đã bắt đầu có dấu hiệu suy giảm. Mặc dù Trường Giang có tỷ suất lợi nhuận gộp cao, nhưng tỷ suất lợi nhuận gộp từ hoạt động kinh doanh chính của công ty đã giảm từ 69.31% năm 2023 xuống còn 65.06% vào năm 2025, giảm hơn 4 điểm phần trăm. Đồng thời, tốc độ tăng trưởng doanh thu của công ty đã giảm từ 32.58% năm 2024 xuống còn 28.79% năm 2025.

Đối với quý 1 năm 2026, Trường Giang dự kiến doanh thu tăng trưởng 16% đến 23% so với cùng kỳ, nhưng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ròng chỉ đạt 2.49% đến 8.02%. Công ty giải thích rằng, điều này chủ yếu do ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán và điều chỉnh nhịp độ mua hàng của khách hàng. Đối mặt với áp lực giảm giá, Trường Giang cho biết sẽ nâng cao khả năng thương lượng và tính ổn định lợi nhuận thông qua việc liên tục đổi mới công nghệ, tối ưu hóa cấu trúc sản phẩm, tăng cường thay thế sản phẩm nội địa, giảm chi phí cũng như mở rộng lĩnh vực ứng dụng và phát triển điểm tăng trưởng mới.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Nội dung và dữ liệu trong bài viết này chỉ mang tính tham khảo, không cấu thành lời khuyên đầu tư, vui lòng xác minh trước khi sử dụng. Rủi ro do người sử dụng tự chịu.

Tin tức Kinh tế Hàng ngày