Quốc gia nào có nhiều Lithium nhất? Xếp hạng dự trữ toàn cầu năm 2026

Cuộc đua giành ưu thế về lithium đang định hình lại bức tranh năng lượng toàn cầu. Khi nhu cầu xe điện tăng tốc và lưu trữ pin trở thành hạ tầng thiết yếu, việc hiểu rõ các quốc gia kiểm soát dự trữ lithium của thế giới chưa bao giờ quan trọng đến vậy. Khác với việc chỉ biết các quốc gia sản xuất nhiều lithium nhất hiện nay, phân tích dự trữ toàn cầu tiết lộ nơi an ninh nguồn cung của ngày mai dựa vào đâu—và quốc gia nào sẽ định hình tương lai của kim loại pin này. Tính đến năm 2026, tổng dự trữ lithium toàn cầu đạt 30 triệu tấn, trong đó chỉ có bốn quốc gia kiểm soát phần lớn nguồn tài nguyên quan trọng này.

Chile: Cường quốc dự trữ lithium không thể tranh cãi

Chile nắm giữ dự trữ lithium lớn nhất thế giới với 9,3 triệu tấn—khoảng 31% tổng dự trữ toàn cầu. Khu vực Salar de Atacama riêng đã chứa khoảng một phần ba cơ sở dự trữ lithium của hành tinh, biến quốc gia Nam Mỹ này thành người dẫn đầu rõ ràng về giàu có tài nguyên lithium.

Tuy nhiên, sự phong phú không đảm bảo vị thế thống trị thị trường. Dù sở hữu trữ lượng lớn nhất, Chile chỉ xếp thứ hai về sản lượng lithium năm 2024, khai thác 44.000 tấn. Hạn chế phần nào đến từ khung pháp lý nghiêm ngặt về quyền khai thác mỏ, vốn đã hạn chế khả năng quốc gia này tận dụng lợi thế khoáng sản của mình. SQM và Albemarle vận hành các cơ sở khai thác chính trong khu vực, trong khi công ty nhà nước Codelco của Chile đã đàm phán mở rộng cổ phần trong các hoạt động này sau kế hoạch quốc hữu hóa năm 2023 do cựu Tổng thống Gabriel Boric công bố.

Trong tương lai, cạnh tranh cho sản lượng lithium của Chile ngày càng gay gắt. Đầu năm 2025, chính phủ nhận được bảy đề nghị cạnh tranh cho các hợp đồng lithium trên sáu mảnh muối, với các đối tác lớn gồm liên doanh của công ty khai khoáng Pháp Eramet, mỏ Chile Quiborax và Codelco. Dự kiến, kết quả sẽ được công bố vào tháng 3 năm 2025, thể hiện nỗ lực của chính phủ nhằm tăng cường khai thác và xuất khẩu.

Australia: Cường quốc sản xuất với trữ lượng nhỏ hơn

Australia mang một hình ảnh khác trong bức tranh lithium toàn cầu. Quốc gia này sở hữu 7 triệu tấn dự trữ—ít hơn Chile nhiều—nhưng đã trở thành nhà sản xuất lithium lớn nhất thế giới năm 2024. Điều này phản ánh lợi thế của Australia về công nghệ khai thác mỏ và khai thác lithium từ đá cứng.

Khác với các mỏ muối của Chile, dự trữ của Australia chủ yếu là các mỏ spodumene, tập trung chủ yếu ở Tây Australia. Mỏ Greenbushes, do liên doanh Talison Lithium (gồm nhà sản xuất Trung Quốc Tianqi Lithium, mỏ IGO của Australia và Albemarle) vận hành, đã khai thác lithium liên tục từ năm 1985 và vẫn là một trong những mỏ có chất lượng cao nhất thế giới.

Tuy nhiên, áp lực thị trường gần đây đã ảnh hưởng đến sản lượng của Australia. Giá lithium giảm trong năm 2024-2025 khiến nhiều nhà khai thác tạm thời cắt giảm hoạt động, cho thấy ngành này nhạy cảm với chu kỳ hàng hóa. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cơ hội chưa được khai thác: các nghiên cứu do các trường đại học dẫn dắt gần đây cho thấy các khu vực chưa được khám phá ở Queensland, New South Wales và Victoria có hàm lượng lithium cao, mở ra khả năng phát hiện dự trữ mới trong tương lai và mở rộng nguồn lực đã lớn của Australia.

Argentina: Thế lực mới nổi của Tam giác lithium

Argentina xếp thứ ba toàn cầu với 4 triệu tấn dự trữ, góp phần vào cái gọi là “Tam giác lithium”—vùng địa lý gồm Argentina, Chile và Bolivia, kiểm soát hơn một nửa dự trữ lithium của thế giới. Dù giàu có, Argentina chỉ đứng thứ tư về sản lượng lithium năm 2024, với 18.000 tấn.

Tỷ lệ sản xuất trên dự trữ của Argentina cho thấy tiềm năng chưa khai thác hết. Chính phủ đã tích cực thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp này, cam kết đầu tư tới 4,2 tỷ USD từ năm 2022, cùng các phê duyệt mở rộng lớn. Năm 2024, công ty khai khoáng Rio Tinto công bố đầu tư 2,5 tỷ USD để mở rộng hoạt động tại mỏ Rincon, nhằm nâng công suất từ 3.000 lên 60.000 tấn, dự kiến đi vào hoạt động đầy đủ đến năm 2028. Argosy Minerals cũng mở rộng hoạt động tại Rincon, nâng sản lượng dự kiến từ 2.000 lên 12.000 tấn mỗi năm.

Sản lượng của Argentina vẫn duy trì cạnh tranh về chi phí ngay cả trong thời kỳ giá giảm, với khoảng 50 dự án khai thác lithium đang trong quá trình phát triển—đặt quốc gia này vào vị trí là nhà cung cấp lớn trong năm 2026 và những năm tới.

Trung Quốc: Dự trữ chiến lược và ảnh hưởng thị trường

Trung Quốc sở hữu 3 triệu tấn dự trữ lithium, xếp thứ tư dù có nhiều loại mỏ đa dạng: muối, spodumene và lepidolite. Nước này đã sản xuất 41.000 tấn trong năm 2025, tăng so với năm trước, nhưng phần lớn nhập khẩu lithium từ Australia.

Vị thế chiến lược của Trung Quốc vượt ra ngoài dự trữ thô. Quốc gia này chứa phần lớn hạ tầng chế biến lithium toàn cầu và sản xuất phần lớn pin lithium-ion, tạo ra nút thắt quan trọng trong chuỗi cung ứng. Sự thống trị này đã thu hút sự chú ý: vào tháng 10 năm 2024, Bộ Ngoại giao Mỹ cáo buộc Trung Quốc sử dụng chiến lược định giá cạnh tranh để loại bỏ các đối thủ không phải Trung Quốc.

Quan trọng nhất, các báo cáo của Trung Quốc đầu năm 2025 tuyên bố đã tăng cường đáng kể trữ lượng lithium, khẳng định rằng dự trữ quốc gia hiện chiếm 16,5% nguồn lực toàn cầu—tăng từ con số 6% trước đó. Những tuyên bố này còn gây tranh cãi, nhưng phản ánh nỗ lực của Trung Quốc để đảm bảo độc lập nguồn cung. Phát hiện về một dải lithium dài 2.800 km ở khu vực phía tây, với trữ lượng proven vượt quá 6,5 triệu tấn quặng lithium và tiềm năng vượt 30 triệu tấn, nếu được xác nhận bởi các nguồn độc lập, có thể định hình lại thị trường toàn cầu.

Các quốc gia giữ dự trữ lithium thứ cấp

Ngoài bốn quốc gia chiếm ưu thế, còn có một số quốc gia duy trì dự trữ đáng kể để hỗ trợ sản xuất trong tương lai:

• Hoa Kỳ: 1,8 triệu tấn
• Canada: 1,2 triệu tấn
• Zimbabwe: 480.000 tấn
• Brazil: 390.000 tấn
• Bồ Đào Nha: 60.000 tấn (lớn nhất châu Âu)

Nhiều quốc gia này đang chuyển từ vị trí giữ dự trữ sang nhà sản xuất tích cực, với các dự án phát triển nhanh chóng nhằm bắt kịp nhu cầu toàn cầu ngày càng tăng.

Tại sao dự trữ lithium quan trọng hơn bao giờ hết

Sự khác biệt giữa dự trữ và năng lực sản xuất mang ý nghĩa sâu sắc. Cơ sở dự trữ của một quốc gia xác định vị thế chiến lược dài hạn khi nhu cầu pin tăng theo cấp số nhân. Nhu cầu pin lithium-ion tiếp tục tăng tốc đến năm 2026, thúc đẩy bởi sự phổ biến của xe điện và các hệ thống lưu trữ năng lượng, với dự báo tăng trưởng trên 20% mỗi năm.

Cạnh tranh để tiếp cận dự trữ ngày càng gia tăng về mặt địa chính trị, thể hiện qua các can thiệp của chính phủ, khung pháp lý và hạn chế đầu tư. Các quốc gia có trữ lượng dồi dào nhưng hạ tầng khai thác hạn chế phải phát triển nhanh hơn, trong khi các quốc gia có công nghiệp khai thác tiên tiến nhưng trữ lượng nhỏ hơn tìm kiếm hợp đồng dài hạn với các quốc gia giàu dự trữ.

Những điểm chính: Quốc gia nào chiếm ưu thế về lithium?

Chile rõ ràng là quốc gia có dự trữ lithium lớn nhất thế giới, nhưng Australia thể hiện khả năng sản xuất vượt trội dù trữ lượng nhỏ hơn. Vai trò nổi bật của Argentina báo hiệu sự ngày càng quan trọng của Tam giác lithium, trong khi các tuyên bố mở rộng dự trữ của Trung Quốc dự kiến sẽ gây ra những biến động lớn trên thị trường. Cùng với đó, bốn quốc gia này và các đối thủ cạnh tranh của họ sẽ quyết định khả năng cung ứng, giá cả và tầm ảnh hưởng địa chính trị của lithium trong suốt năm 2026 và thập kỷ quan trọng của quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.