Khi rắn rồng OSRS trở thành kế sinh nhai của người Venezuela

Hàng triệu người Venezuela đang sống qua ngày bằng cách kiếm tiền từ những thế giới game ảo, nhưng cuộc thoát chạy này không phải là tự nguyện. Họ không được lựa chọn, chỉ đơn giản vì sự sụp đổ kinh tế từng khiến tiền tệ đất nước trở nên vô giá trị, và những con rắn rồng trong RuneScape lại mang giá trị thực tế hơn.

Từ đầu vàng vào sụp đổ kinh tế - tại sao người chơi Venezuela chọn RuneScape?

Năm 2013, nền kinh tế Venezuela bắt đầu rơi vào vực sâu. GDP của đất nước sụt giảm gần 75-80% trong vòng 8 năm tiếp theo, một cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong 45 năm trên toàn cầu (ngoài chiến tranh). Lạm phát vọt lên 48.000%/năm vào tháng 8 năm 2018, khiến đồng Bolivar mất giá không thương tiếc. Chỉ trong 4 tháng, tỷ giá chợ đen từ 1 triệu : 1 lao xuống 7 triệu : 1 so với USD. Tiền giấy không còn là tiền, nó chỉ là rác.

Chính lúc đó, người dân Venezuela phát hiện ra Old School RuneScape (OSRS) - một phiên bản cũ của game RuneScape ra mắt năm 2013. Mặc dù chỉ là một nhánh lịch sử từ phiên bản tháng 8 năm 2007, OSRS đã vô tình trở thành liều cứu cánh cho hàng triệu người. Tại sao vậy? Vì trò chơi này chỉ cần trình duyệt web, yêu cầu cấu hình thấp, hoàn hảo cho những chiếc máy tính Canaima 2GB RAM mà chính phủ Venezuela từng phân phát cho học sinh.

Thế nhưng quan trọng nhất là, tỷ giá hối đoái của đơn vị vàng trong OSRS là 1-1,25 triệu : 1 so với USD - ổn định và có giá trị hơn Bolivar. Không còn nghi ngờ gì nữa, OSRS trở thành cơm khô cứu đói cho người Venezuela.

Rắn rồng và cuộc kiếm sống trong thế giới ảo

Từ năm 2017, người chơi Venezuela bắt đầu tập trung ở “Khu rồng phía Đông” (East Dragon Hunting Ground) của OSRS để săn lùi loài Rồng Xanh. Vào tháng 9 năm 2017, một bài hướng dẫn trên Reddit về cách “săn lùng” người chơi Venezuela tại địa điểm này trở nên nổi tiếng, sau này thành một phần văn hóa meme quan trọng trong cộng đồng OSRS.

Người chơi Venezuela làm việc với quyết tâm như một máy móc. Họ lặp lại giết Rồng Xanh để lấy xương rồng và da rồng, rồi bán chúng lấy vàng game, tiếp đó đổi vàng OSRS thành Bitcoin hoặc các loại tiền điện tử khác để kiếm USD thật. Một giờ farming Rồng Xanh có thể kiếm 500.000 vàng OSRS, tương đương 0,5 USD vào năm 2017.

Người chơi có kỹ năng cao hơn sẽ đối mặt với những con rắn rồng nguy hiểm hơn, chẳng hạn như Zurlah - một boss rắn rồng có cánh. Nơi đây có thể kiếm 2-3 USD/giờ, cao hơn lương của hầu hết những người đại học ở Venezuela. Một số người chơi kiếm được 100 USD/tháng từ OSRS, trong khi bố mẹ họ chỉ kiếm khoảng 10 USD/tháng. OSRS trở thành phương thức kiếm tiền chủ lưu, vừa để sống sót, vừa để nuôi gia đình.

Cũng như người giúp việc Philippines ở Hồng Kông lấp đầy nhu cầu lao động, người chơi Venezuela lấp đầy công việc farm lặp lại nhàm chán trong OSRS. Ngoài săn rồng, họ còn nhận công việc đại luyện kỹ năng, chế tạo vật phẩm. Nhưng khác với người giúp việc có thể tụ tập ngoài đường phố, họ phải tạo nhiều tài khoản “burner” để tránh bị khóa tài khoản bởi chính sách của Jagex (công ty phát triển RuneScape) chống lại giao dịch vật phẩm thực tế.

Rắn rồng không còn - người chơi Venezuela đã đi đâu?

Mọi thứ bắt đầu thay đổi từ năm 2023. Thứ nhất, những con bot không biết mệt mỏi ồ ạt tham gia cạnh tranh, sản lượng vàng vọt lên. Thứ hai, nền kinh tế Venezuela vẫn sụp đổ, không có cứu cánh. Thứ ba, giá vàng OSRS lao dốc không phanh - từ 1-1,25 triệu : 1 USD xuống còn 1 triệu : 0,16-0,2 USD. Công việc farm rắn rồng không còn sinh lợi.

Người chơi Venezuela không ngừng lại, họ chỉ chuyển sang những nơi khác có tỷ lệ lợi ích/chi phí tốt hơn - Tibia, Albion OL, World of Warcraft. Nhưng vài người đã đặt câu hỏi cơ bản: “Cuộc sống như vậy, có đúng không?” Họ quyết định rời bỏ thế giới trò chơi ảo.

Rồi đến lúc, họ phải rời bỏi cả đất nước thực.

Nỗi đau thực tế - từ trò chơi đến buộc phải di cư

Theo dữ liệu gần đây đầu năm 2026, khoảng 7,9 triệu người Venezuela đã chạy trốn khỏi đất nước. Đây là một trong những cuộc khủng hoảng tị nạn lớn nhất trong lịch sử Mỹ Latinh và toàn cầu. Một số trong họ từng kiếm sống bằng cách săn rắn rồng trong OSRS, như José Ricardo - một người trung gian mua bán vàng OSRS.

Trên các phương tiện truyền thông tiếng Anh, chúng ta có thể tìm thấy những cuộc phỏng vấn với những người Venezuela đã rời khỏi đất nước nhờ kiếm tiền từ OSRS. Họ đã trốn chạy từ sự sụp đổ kinh tế thực, qua thế giới trò chơi ảo, rồi lại tiếp tục trốn chạy một lần nữa.

Sự kết thúc của thời đại cũ không phải là hy vọng mới. Nó chỉ là lịch sử tiến lên một cách vĩnh viễn, tàn nhẫn, và không ai có thể dừng lại được.