## Hiệu Suất Blockchain: Tại Sao TPS Lý Thuyết Và Thực Tế Lại Khác Nhau Đến Vậy?

**TPS là gì và tại sao nó quan trọng?**

TPS (Transaction Per Second - số giao dịch mỗi giây) là một chỉ số quan trọng để đánh giá năng lực xử lý của một mạng blockchain. Nó cho thấy mạng có thể xử lý bao nhiêu giao dịch trong một giây. Tuy nhiên, con số này thường bị hiểu lầm vì sự khác biệt lớn giữa khả năng lý thuyết được công bố và hiệu suất thực tế mà người dùng trải nghiệm hàng ngày.

**Những con số được công bố vs. thực tế**

Khi nhìn vào các dữ liệu được công bố, Bitcoin được coi là "chậm" với chỉ 7 TPS, trong khi Ethereum được quảng cáo có 2.000 TPS, XRP tuyên bố 1.500 TPS, và Solana khoe có thể đạt 40.000 TPS. Bitcoin Cash nằm ở vị trí giữa với 175 TPS.

Tuy nhiên, khi kiểm chứng dữ liệu thực tế:
- **Bitcoin** vẫn duy trì ở mức 7 TPS, nhưng Lightning Network đã tăng cơ hội mở rộng đáng kể
- **Ethereum** chỉ xử lý khoảng 17 TPS trên lớp chính, nhưng các giải pháp Layer 2 có thể nâng con số này lên 34.000 TPS
- **Solana** hoạt động với hiệu suất thời gian thực khoảng 830 TPS, mặc dù lý thuyết có thể đạt tới 65.000 TPS

**Tại sao sự khác biệt này tồn tại?**

Sự chênh lệch giữa lý thuyết và thực tế xuất phát từ nhiều yếu tố. Những con số được công bố thường đánh giá dưới điều kiện tối ưu - không tính đến tắc nghẽn mạng, độ phức tạp giao dịch, hoặc các ràng buộc về bảo mật. Ngược lại, hiệu suất thực tế phải đối mặt với các thách thức như kích thước khối, thời gian xác nhận, và yêu cầu về tính phi tập trung.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với Bitcoin và Ethereum, vì họ ưu tiên tính phi tập trung và bảo mật hơn là tốc độ giao dịch thuần túy. Đó là lý do tại sao các giải pháp mở rộng như Lightning Network (cho Bitcoin) và công nghệ Layer 2 (cho Ethereum) được phát triển - chúng cung cấp một con đường để tăng thông lượng mà không hy sinh tính bảo mật của lớp chính.

**Điều này có ý nghĩa gì với người dùng?**

Khi chọn một blockchain, chỉ nhìn vào TPS lý thuyết là chưa đủ. Người dùng nên xem xét TPS thực tế, thời gian xác nhận trung bình, chi phí giao dịch, và mức độ tính phi tập trung. Một mạng có TPS cao hơn nhưng tập trung hơn có thể không phải lựa chọn tốt nhất so với một blockchain có hiệu suất thấp hơn nhưng phi tập trung hoàn toàn.