## Vụ tranh chấp Pump.fun: Từ lỗ $231 thành cuộc kiện tập thể nhắm hệ sinh thái Solana

Bắt đầu từ những tổn thất nhỏ nhất của các nhà đầu tư lẻ, vụ kiện Pump.fun đã phát triển thành một cuộc tranh chấp pháp lý chưa từng có. Với hơn 15,000 bản ghi trò chuyện nội bộ được tiết lộ, các cáo buộc đã mở rộng từ một nền tảng launch token đơn lẻ sang toàn bộ hệ sinh thái Solana – bao gồm chính Solana Labs và Jito Labs. Đây không chỉ là một vụ tranh chấp về thua lỗ, mà là một cuộc tìm kiếm lẫn phủ nhận rộng hơn về liệu "phi tập trung" có thực sự tồn tại trong ngành tiền mã hóa.

## **Từ tổn thất nhỏ đến mặt trận pháp lý thống nhất**

Mọi chuyện bắt đầu vào tháng 1 năm 2025, khi thị trường Meme coin đang ở đỉnh cao. Nhà đầu tư Kendall Carnahan nộp đơn khiếu nại đầu tiên, yêu cầu Pump.fun chịu trách nhiệm về khoản lỗ của anh ấy sau khi mua token $PNUT. Số tiền liên quan chỉ là 231 USD – một con số tưởng chừng không đáng kể.

Hai tuần sau, nhà đầu tư Diego Aguilar nộp đơn tương tự, nhưng với phạm vi rộng hơn. Aguilar đã mua nhiều token khác nhau phát hành trên Pump.fun ($FRED, $FWOG, $GRIFFAIN) và đại diện cho tất cả những người mua các token chưa được SEC đăng ký trên nền tảng này.

Tòa án Quận phía Nam New York nhanh chóng nhận thấy vấn đề: hai vụ kiện cùng nhắm vào một nhóm bị cáo (Pump.fun, Alon Cohen, Dylan Kerler, Noah Bernhard Hugo Tweedale), chỉ trích cùng một hành vi vi phạm. Thẩm phán Colleen McMahon từ chối cho phép xét xử riêng biệt.

Ngày 26 tháng 6 năm 2025, Thẩm phán McMahon chính thức hợp nhất hai vụ kiện. Theo Đạo luật Cải cách Tố tụng Chứng khoán Tư nhân (PSLRA), Michael Okafor – người chịu tổn thất lớn nhất (khoảng 242,000 USD) – được chỉ định làm đại diện chính thức cho toàn bộ nhóm khiếu nại. Những người dự tính sẽ thua lỗ đã hình thành một mặt trận pháp lý thống nhất.

## **Mũi tấn công hướng vào Solana và Jito: Tuyên bố về "mạng lưới tội phạm"**

Chỉ một tháng sau, ngày 23 tháng 7 năm 2025, nhóm khiếu nại tung ra "quả bom" lớn: danh sách bị cáo được mở rộng đáng kể.

Không còn chỉ Pump.fun, các cuộc tấn công pháp lý giờ đây hướng thẳng vào Solana Labs, Solana Foundation và lãnh đạo của họ, cũng như Jito Labs và các nhà lãnh đạo của công ty này.

Chiến lược pháp lý này dựa trên một lập luận mạnh mẽ: ba bên không hoạt động độc lập. Thay vào đó, họ tạo thành một "cộng đồng lợi ích" chặt chẽ. Solana cung cấp hạ tầng blockchain, Jito cung cấp công cụ MEV (Maximum Extractable Value) cho phép ưu tiên giao dịch, và Pump.fun vận hành nền tảng. Cùng nhau, ba bên xây dựng một hệ thống tưởng như phi tập trung nhưng thực chất bị thao túng.

Cụ thể, nhóm khiếu nại cáo buộc công nghệ MEV của Jito đã cho phép những người "biết được bí mật" trả thêm phí để mua token trước khi giao dịch của nhà đầu tư bình thường được thực hiện – một hành vi gọi là "front-running". Các giao dịch này kiếm lợi nhuận không rủi ro bằng cách khai thác sự chênh lệch giá.

## **Năm cáo buộc then chốt: Từ chứng khoán bất hợp pháp đến rửa tiền**

**Cáo buộc thứ nhất: Bán chứng khoán chưa đăng ký**

Đây là nền tảng pháp lý chắc chắn nhất của vụ kiện. Nhóm khiếu nại cho rằng tất cả Meme token phát hành trên Pump.fun về bản chất là "hợp đồng đầu tư" theo tiêu chuẩn Howey Test – tiêu chuẩn pháp lý do Tòa án Tối cao Hoa Kỳ thiết lập năm 1946 để xác định liệu một tài sản có phải là "chứng khoán" hay không.

Nếu đáp ứng tiêu chuẩn Howey Test (đầu tư tiền, kỳ vọng lợi nhuận, dựa trên nỗ lực của người khác, lợi nhuận chung), tài sản đó phải tuân thủ các yêu cầu đăng ký SEC và công bố thông tin theo Đạo luật Chứng khoán năm 1933 và 1934. Pump.fun, họ cho rằng, đã vi phạm điều này hoàn toàn.

Nền tảng sử dụng cơ chế "bonding curve" (đường cong liên kết) để bán token – một mô hình giá động nơi giá tăng khi lượng token bán ra tăng, khuyến khích mua sớm. Tuy nhiên, Pump.fun không công bố bất kỳ thông tin rủi ro, tình hình tài chính hay mục tiêu dự án nào cho các nhà đầu tư, những thông tin bắt buộc phải có đối với chứng khoán đã đăng ký.

**Cáo buộc thứ hai: Vận hành "casino Meme coin" bất hợp pháp**

Nhóm khiếu nại định nghĩa Pump.fun là một "casino". Hành vi nạp SOL để mua token về bản chất là "đặt cược", kết quả chủ yếu phụ thuộc vào may rủi và suy đoán thị trường, không phải giá trị thực tế. Pump.fun hoạt động như "nhà cái", thu phí 1% trên mỗi giao dịch.

**Cáo buộc thứ ba: Quảng bá sai sự thật**

Bề ngoài, Pump.fun quảng bá "Fair Launch", "No Presale", "Rug-proof" – tạo cảm giác mọi người xuất phát từ vạch đích như nhau. Nhưng thực tế, đây là lời nói dối. Tài liệu tòa án cho thấy Pump.fun đã bí mật tích hợp công nghệ MEV của Jito, cho phép front-running cơ bản.

**Cáo buộc thứ tư: Rửa tiền**

Nhóm khiếu nại cáo buộc Pump.fun nhận và chuyển lượng lớn tiền mà không có bất kỳ giấy phép chuyển tiền nào. Thậm chí, tài liệu tòa án cáo buộc rằng nền tảng đã giúp nhóm hacker Triều Tiên Lazarus Group rửa tiền. Các hacker phát hành token "QinShihuang" trên Pump.fun, lợi dụng lưu lượng và thanh khoản cao để trộn lẫn "tiền bẩn" với tiền hợp pháp của nhà đầu tư lẻ.

**Cáo buộc thứ năm: Thiếu bảo vệ nhà đầu tư**

Khác với các nền tảng tài chính truyền thống, Pump.fun không có quy trình KYC (Know Your Customer), AML (Anti-Money Laundering), thậm chí không xác minh độ tuổi cơ bản.

Lập luận cốt lõi: đây không phải là khoản đầu tư bình thường bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường. Đây là một hệ thống lừa đảo được thiết kế để nhà đầu tư lẻ thua lỗ và những người "biết được bí mật" hưởng lợi.

## **Bằng chứng đột phá: 15,000+ nhật ký trò chuyện nội bộ**

Sau tháng 9 năm 2025, vụ kiện chuyển thành một trò chơi khác hoàn toàn. Một "người tố cáo bí ẩn" (confidential informant) cung cấp cho nhóm khiếu nại khoảng 5,000 bản ghi trò chuyện được cho là từ các kênh liên lạc nội bộ của Pump.fun, Solana Labs và Jito Labs.

Những bản ghi này ghi lại sự "phối hợp kỹ thuật" và trao đổi nghiệp vụ giữa ba bên – chính xác những gì mà nhóm khiếu nại cần để chứng minh mối quan hệ "đồng lõa".

Một tháng sau, ngày 21 tháng 10, người tố cáo bí ẩn cung cấp lô tài liệu thứ hai: hơn 10,000 bản ghi trò chuyện và tài liệu liên quan. Những tài liệu này được cho là ghi lại:

- Pump.fun phối hợp tích hợp kỹ thuật với Solana Labs như thế nào
- Công cụ MEV của Jito được tích hợp vào hệ thống giao dịch Pump.fun ra sao
- Ba bên thảo luận về cách "tối ưu hóa" quy trình giao dịch (nhóm khiếu nại gọi đây là "thao túng thị trường")
- Người trong cuộc tận dụng lợi thế thông tin để giao dịch như thế nào

Luật sư nhóm khiếu nại cho biết những nhật ký này "phơi bày một mạng lưới lừa đảo được thiết kế tinh vi".

## **Bước ngogoặc cuối cùng: Cáo buộc RICO**

Ngày 21 tháng 8, nhóm khiếu nại nộp "Bản trình bày vụ án RICO" – chính thức cáo buộc tất cả các bị cáo cấu thành một "tổ chức tống tiền" vận hành một "casino Meme coin" bị thao túng dưới vỏ bọc "nền tảng fair launch".

RICO (Racketeer Influenced and Corrupt Organizations Act) là một luật pháp mạnh mẽ cho phép truy tố các tổ chức hoạt động như những hoạt động tội phạm liên tục. Nếu được chứng minh, hậu quả sẽ rất nặng nề.

## **Tình trạng hiện tại và những câu hỏi chưa được trả lời**

Tính đến hiện tại, Pump.fun ghi nhận:
- Giá PUMP hiện tại: $0.00 (giảm 78% từ mức đỉnh lịch sử)
- Khối lượng giao dịch hàng tuần: 481 triệu USD (giảm 80% từ đỉnh 3.3 tỷ USD vào tháng 1)
- Kế hoạch mua lại token: 216 triệu USD (tiêu thụ ~15.16% nguồn cung lưu thông)

So sánh với tiền mã hóa khác:
- SOL hiện giao dịch ở mức $142.92

Alon Cohen, đồng sáng lập Pump.fun, đã hơn một tháng không lên tiếng trên mạng xã hội. Các lãnh đạo Solana và Jito cũng im lặng.

Ngày 7 tháng 1 năm 2026, nhóm khiếu nại sẽ nộp "Đơn kiện sửa đổi lần hai" chứa các bằng chứng mới. Lúc đó, những bí ẩn chưa được giải đáp sẽ được tiết lộ:

- Người tố cáo bí ẩn là ai? Cựu nhân viên, đối thủ cạnh tranh, hay cơ quan quản lý?
- 15,000 bản ghi trò chuyện thực sự chứa gì? Bằng chứng xác thực hay trao đổi kinh doanh bình thường bị cắt ghép?
- Phía bị cáo sẽ biện hộ như thế nào?

Điều thú vị là, mặc dù quy mô vụ kiện ngày càng lớn, thị trường tiền mã hóa dường như không mấy quan tâm. Giá SOL không biến động mạnh vì lý do pháp lý – những sự sụp đổ về giá chủ yếu do thị trường Meme coin tổng thể suy giảm, không phải vụ kiện trực tiếp gây ra.

Năm 2026 sẽ là năm quyết định. Khi bằng chứng được công khai, cả ngành tiền mã hóa sẽ phải đối mặt với những câu hỏi khó khăn hơn: Phi tập trung có thực sự tồn tại? Fair launch có thực sự công bằng? Hay đó chỉ là một ảo ảnh được tô vẽ kỹ lưỡng?